Son yıllarda Zazaların Kürt olmadıkları konusunda görüşler iddialar vardır. Bundan dolayı Zaza ocakları derneği, hatta Zaza federasyonu kuruldu. Zaza bayrağı çizildi. Zazaların yaşadıkları yerlere Zazaistan denildi. Bir bölüm Zaza vatandaşlarımız bu konuda çok iddialılar. Zira bazı dil uzmanlari Zaza dilinin Kürt dilinden ayrı olduklarını belirtmişler. Ama bu iddiayı kabul etmeyen dil uzmanları da vardır. Ilk aklıma gelen iki dil uzmanı da zazadır. Bunlar merhum Hüseyin Beysülen ve Roşan Lezgin'dir. Aslında Zaza ismi sonra söylenmiştir. Asıl isim Kürtçe Dimilli, yani iki kollu anlamına gelir.
konu açılmışken, şu soru sorulabilir? Devlet, eğer Kurmanç ocakları veya Kurmanç federasyonu kurulsaydı buna izin verirmiydi? Sanmam, izin vermezdi. Bunu niye belirtiyorum, şundan, açık yazmam gerekirse, zannederim devletin bir bölümü Zazaların Kürt olmadıklarını savunuyor. Zazaların bir kısmı daha da ileri giderek, her iki sosyolojik grup, Kurmanc ve Dimillerin, birbirleriyle hiç alakaları olmadığı gibi gerçek dışı söylemde bulunuyorlar.
Sanki, Kurmanç Afrika'da, Dimilli Avrupa'da yaşıyorlar anlamına gelebilecek ifadeler kullanıyorlar. Ayrıca, şunu ekliyorlar, devlet Kürt Türk'dür diyordu. Şimdi ise, Kürtler Zaza Kürt'ür diyorlar. Bunun bir çelişki olduğunu belirtiyorlar.
Sanırım, bazı Dimilli arkadaşlar yine bazı dil bilimcilerin Zazacanın ayrı bir dil oldukları hakkında söylemlerinden etkilenmiştir. Bunlar daha da ileri giderek, tekrarda yarar var, Dimilli ve Kurmanc'ın hiç bir ilişkisi yokmuş gibi, akıl ve bilim dışı iddialar da bulunuyorlar. Biraz araştırma yapsalar, örneğin son yıllar da popüler olan yapay zekaya sorsalar Zaza ve Kurmanç lehçelerinin Kürt lehçeleri olduklarını anlayacaklardır. Yapay zeka da her iki lehçenin kuzey batı Iran bölgesinin yakın akraba diller olduklarını söylüyor.
Ayrıca bir milleti veya bir ulusu oluşturan yalnız dil ve lehçe olmadığını, kültürün, binlerce yıl bir Arada yaşamanın, genetik bir faktör olduğunu, böylece aynı millet sayılacağını belirtiyor. Bu durum her dil grupları, her millet için söylenemez.
Oysa Zaza, Dımilli kardeşlerimiz bunu iyi araştırsalar asıl Kürt, Kırd kendilerine denilir. Kurmanclar tarihsel ve sosyolojik olarak kendilerini Kürt olarak nitelemezler. Tüm Kürt lehçelerine Kürt ismi Selçuklu Sultani Sencer tarafından verilmiştir. Bu önemli konun tarafsız objektif analizini yapmaya çalışıyorum. Böyle bir birikim ve anlayışım vardır.Taktik değil, deneyime göre samimi yazarım. Barış ve kardeşlikten yanayım. Faşizme, haksızlığa ve kültürel sömürgeciliğe öteden beri karşıyım.Tüm içtenliğimle söylüyorum. Hiç bir kuruma çıkar odaklı merkezlere asla mensubiyetim yoktur.
Hayat tecrübem, aklım mantığım, somut gerçeklik olarak kim ne derse desin, Zazaların, daha dogru ifadeyle, Dimililerin Kürt olduklarını değerlendiriyorum. Çünkü tarihi veriler ve somut gerçeklik bunu teyit ediyor. Ekradı Zaza ifadesi kullanılır, yani Kürt der. Kurmanç, Soran, Loran, Guran için ayni şekilde hepsine Kürtler denilir.
Kendi kendime diyorum, eğer Zazalar Kürt olmasaydı, inanın, herkesten fazla Zazaların demokratik mücadelesini yapardım.
Bazı Zaza arkadaşlar Kurmanc aydınları için inkarcı, faşist kelimesini kullanıyorlar. Bu iftiradır. Mecliste Kürtçe hala bilinmeyen bir dil olarak kabul ediliyor. El insaf, faşistlik suçlaması, anti sömürgeci ve anti ırkçı, demokratik düşünen Dımilli Kurmanç, Kürt aydınlarına hiç yapılamaz.
Sonuç olarak, insan hakları açısından, her kim ne olursa olsun, kendi hangi kimliği savunursa savunsun, bir insan olarak bunu kabul etmek lazım. Önce insan olmak gerekir. En değerli olan da budur. Doğru olmayan, hakaret içeren, çirkin yazı ve paylaşımlar yapmak bir insana yakışmaz, acizliktir. Doğru olan bir fikre, fikir olarak yanıt vermektir. Biz sadece fikrimizi.soylüyoruz. Dayatma zorlama olamaz.
Burada, ayrıca bir gerçeği vurgulamak isterim. Facebook Siverek gruplarındaki yazışmalarda anladım. Bu ilçemiz aydınları çok ve duyarlı olan, değerli bir ilçedir. Bundan gurur duydum.
Anasayfa
Yazarlar
NECDET ŞANSAL
Yazı Detayı
Bu yazı 167 kez okundu.
ZAZA VE KURMANC
Son yıllarda Zazaların Kürt olmadıkları konusunda görüşler iddialar vardır. Bundan dolayı Zaza ocakları derneği, hatta Zaza federasyonu kuruldu. Zaza bayrağı çizildi. Zazaların yaşadıkları yerlere Zazaistan denildi. Bir bölüm Zaza vatandaşlarımız bu konuda çok iddialılar. Zira bazı dil uzmanlari Zaza dilinin Kürt dilinden ayrı olduklarını belirtmişler. Ama bu iddiayı kabul etmeyen dil uzmanları da vardır. Ilk aklıma gelen iki dil uzmanı da zazadır. Bunlar merhum Hüseyin Beysülen ve Roşan Lezgin'dir. Aslında Zaza ismi sonra söylenmiştir. Asıl isim Kürtçe Dimilli, yani iki kollu anlamına gelir.
konu açılmışken, şu soru sorulabilir? Devlet, eğer Kurmanç ocakları veya Kurmanç federasyonu kurulsaydı buna izin verirmiydi? Sanmam, izin vermezdi. Bunu niye belirtiyorum, şundan, açık yazmam gerekirse, zannederim devletin bir bölümü Zazaların Kürt olmadıklarını savunuyor. Zazaların bir kısmı daha da ileri giderek, her iki sosyolojik grup, Kurmanc ve Dimillerin, birbirleriyle hiç alakaları olmadığı gibi gerçek dışı söylemde bulunuyorlar.
Sanki, Kurmanç Afrika'da, Dimilli Avrupa'da yaşıyorlar anlamına gelebilecek ifadeler kullanıyorlar. Ayrıca, şunu ekliyorlar, devlet Kürt Türk'dür diyordu. Şimdi ise, Kürtler Zaza Kürt'ür diyorlar. Bunun bir çelişki olduğunu belirtiyorlar.
Sanırım, bazı Dimilli arkadaşlar yine bazı dil bilimcilerin Zazacanın ayrı bir dil oldukları hakkında söylemlerinden etkilenmiştir. Bunlar daha da ileri giderek, tekrarda yarar var, Dimilli ve Kurmanc'ın hiç bir ilişkisi yokmuş gibi, akıl ve bilim dışı iddialar da bulunuyorlar. Biraz araştırma yapsalar, örneğin son yıllar da popüler olan yapay zekaya sorsalar Zaza ve Kurmanç lehçelerinin Kürt lehçeleri olduklarını anlayacaklardır. Yapay zeka da her iki lehçenin kuzey batı Iran bölgesinin yakın akraba diller olduklarını söylüyor.
Ayrıca bir milleti veya bir ulusu oluşturan yalnız dil ve lehçe olmadığını, kültürün, binlerce yıl bir Arada yaşamanın, genetik bir faktör olduğunu, böylece aynı millet sayılacağını belirtiyor. Bu durum her dil grupları, her millet için söylenemez.
Oysa Zaza, Dımilli kardeşlerimiz bunu iyi araştırsalar asıl Kürt, Kırd kendilerine denilir. Kurmanclar tarihsel ve sosyolojik olarak kendilerini Kürt olarak nitelemezler. Tüm Kürt lehçelerine Kürt ismi Selçuklu Sultani Sencer tarafından verilmiştir. Bu önemli konun tarafsız objektif analizini yapmaya çalışıyorum. Böyle bir birikim ve anlayışım vardır.Taktik değil, deneyime göre samimi yazarım. Barış ve kardeşlikten yanayım. Faşizme, haksızlığa ve kültürel sömürgeciliğe öteden beri karşıyım.Tüm içtenliğimle söylüyorum. Hiç bir kuruma çıkar odaklı merkezlere asla mensubiyetim yoktur.
Hayat tecrübem, aklım mantığım, somut gerçeklik olarak kim ne derse desin, Zazaların, daha dogru ifadeyle, Dimililerin Kürt olduklarını değerlendiriyorum. Çünkü tarihi veriler ve somut gerçeklik bunu teyit ediyor. Ekradı Zaza ifadesi kullanılır, yani Kürt der. Kurmanç, Soran, Loran, Guran için ayni şekilde hepsine Kürtler denilir.
Kendi kendime diyorum, eğer Zazalar Kürt olmasaydı, inanın, herkesten fazla Zazaların demokratik mücadelesini yapardım.
Bazı Zaza arkadaşlar Kurmanc aydınları için inkarcı, faşist kelimesini kullanıyorlar. Bu iftiradır. Mecliste Kürtçe hala bilinmeyen bir dil olarak kabul ediliyor. El insaf, faşistlik suçlaması, anti sömürgeci ve anti ırkçı, demokratik düşünen Dımilli Kurmanç, Kürt aydınlarına hiç yapılamaz.
Sonuç olarak, insan hakları açısından, her kim ne olursa olsun, kendi hangi kimliği savunursa savunsun, bir insan olarak bunu kabul etmek lazım. Önce insan olmak gerekir. En değerli olan da budur. Doğru olmayan, hakaret içeren, çirkin yazı ve paylaşımlar yapmak bir insana yakışmaz, acizliktir. Doğru olan bir fikre, fikir olarak yanıt vermektir. Biz sadece fikrimizi.soylüyoruz. Dayatma zorlama olamaz.
Burada, ayrıca bir gerçeği vurgulamak isterim. Facebook Siverek gruplarındaki yazışmalarda anladım. Bu ilçemiz aydınları çok ve duyarlı olan, değerli bir ilçedir. Bundan gurur duydum.
Ekleme
Tarihi: 24 Ağustos 2026 -Pazartesi
ZAZA VE KURMANC
Yazıya ifade bırak !
Bu yazıya hiç ifade kullanılmamış ilk ifadeyi siz kullanın.
Okuyucu Yorumları
(0)
Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.