Bundan epey yıl evvel bir yaz günü Urfa'nın tarihi çarşısı Sipahi pazarına akademik ve düşünür olduğu anlaşılan yaşlı bir kadın geldi.
Çarşı sakindi, dükkancıların dışında bir kimse yoktu. Çarşının yukarı dediğimiz kuzey kapısından içeri girdi. Diğer adı oturakçı veya halıcı çaŕşısı dediğimiz çarşı karşılıklı olarak yaklaşık kırk dükkandan oluşuyor.
İlginç kadın dükkancılara bakarak bazılarına gölge diyor, bazılarına ve bana bir şey yani gölge demeden aşağı güney kapısından Gümrük hanına doğru yürüdü gitti.
Araştırdım yine ilginçtir gölge dediği kişiler çoğunlukla aşırı bir biçimde kapitalist düşüncede, mal, para, yani nesne düşkünü kişilerdi.
Gölge demediği şahıslar benim gibi mala, kapitala çok hevesli olmayan, önem vermeyen insanlardı. Bu nesne, özne muhabbeti nereden çıktı derseniz: eski CHP genel başkanı ve icazetli bir yargının verdiği algısı oluşan, mutlak butlan denilen kararla bir nevi atamayla CHP genel başkanlığına, getirilen Kemal Kılıçdaroğlu için siyasi kulisler de söylenen gölge lider söylemi nedeniyle bunu anımsadım.
İnsanı diğer canlı varlıklardan ayıran nesne madde dışında, ruh, veya cevher denilen, maddi varlığın dışında insanın üstün bir varlık olması özne demektir.
Ama sorun bunda ki her insan yeteri kadar özne yani bir ruh sahibi olamıyor. Belki malesef çoğunlukla ilkesiz, omurgasız, nabza göre şerbet verebiliyor.
Yanlış anlaşılmasın konumuz Kılıçdaroğlu ile ilgili özel bir konu değildir. Genel bir konudur. Bir insanın amacı yalnız yeme içme, maddi zevkler, egoist bencil istekler ise, ona nesne demek veya gölge demek mümkündür.
Erdemli insan yalnız maddi ihtiyaçların peşinde koşmaz. Onun için madde bir araçtır, amaç değildir.
Erdemli insan paylaşmayı bilir. Nesne yönü olduğu kadar bir özne yönü vardır, bir ruhtur.
Ünlü Rus romancı Tolstoy "İnsan yalnız kendisi için değil başkalarının mutluluğu için mücadele verirse gerçek insan olur." Anlamına gelecek sözler söylemiştir. Ünlü yazar Tolstoy, nitekim bu felsefesinin gereğini yerine getirerek tüm mal varlığını, geniş arazilerini yoksul, topraksız köylülere dağıtmıştır. İnsan ilişkilerin de paylaşma, adalet kadar, sevginin önemini ve gerekliğini de vurgulamıştır. Veren el alan elden üstündür denilir. Değerli olan karşılık beklemeden iyilik yapmaktır. İmkan olursa şairin dediği gibi "Baki kalan bu kubbede hoş bir sada bırakmak." İnsan bir şeye yaramalı, halk deyimiyle meyveli ağaç olmalı. Cömert kişiler toplumda sevilen kişilerdir. İslam dini paylaşmaya çok.önem vermiştir. Bu konuda bir çok ayet ve hadis vardır. Cimri kişiler sevilmez. Cennetin kapısını cömert kişiler açar denilir.
Nesne gölge kavramı değişik şekillerde kullanılır, değişik anlamları vardır.
Bazıları sevdikleri kişiler için Allah gölgeni eksik etmesin der. Bunu analiz ettiğimizde yine bir öznenin varlığı ortaya çıkar. Nesne peşinde fazla koşmak bilenler için insanı değersiz yapar.
Çünkü yararlı pozitif özne olmak ve eylem yapmak olduğu gibi, olumsuz, yıkıcı negatif, özne olmak ta vardır. Amaca ulaşmak icin her yol mubah denildiğinde hiç bir ahlak kalmaz.
Doğru olan kendine ve topluma yararı olan bir özne kişi olmaktır.
Anasayfa
Yazarlar
NECDET ŞANSAL
Yazı Detayı
Bu yazı 284 kez okundu.
NESNE VE ÖZNE
Bundan epey yıl evvel bir yaz günü Urfa'nın tarihi çarşısı Sipahi pazarına akademik ve düşünür olduğu anlaşılan yaşlı bir kadın geldi.
Çarşı sakindi, dükkancıların dışında bir kimse yoktu. Çarşının yukarı dediğimiz kuzey kapısından içeri girdi. Diğer adı oturakçı veya halıcı çaŕşısı dediğimiz çarşı karşılıklı olarak yaklaşık kırk dükkandan oluşuyor.
İlginç kadın dükkancılara bakarak bazılarına gölge diyor, bazılarına ve bana bir şey yani gölge demeden aşağı güney kapısından Gümrük hanına doğru yürüdü gitti.
Araştırdım yine ilginçtir gölge dediği kişiler çoğunlukla aşırı bir biçimde kapitalist düşüncede, mal, para, yani nesne düşkünü kişilerdi.
Gölge demediği şahıslar benim gibi mala, kapitala çok hevesli olmayan, önem vermeyen insanlardı. Bu nesne, özne muhabbeti nereden çıktı derseniz: eski CHP genel başkanı ve icazetli bir yargının verdiği algısı oluşan, mutlak butlan denilen kararla bir nevi atamayla CHP genel başkanlığına, getirilen Kemal Kılıçdaroğlu için siyasi kulisler de söylenen gölge lider söylemi nedeniyle bunu anımsadım.
İnsanı diğer canlı varlıklardan ayıran nesne madde dışında, ruh, veya cevher denilen, maddi varlığın dışında insanın üstün bir varlık olması özne demektir.
Ama sorun bunda ki her insan yeteri kadar özne yani bir ruh sahibi olamıyor. Belki malesef çoğunlukla ilkesiz, omurgasız, nabza göre şerbet verebiliyor.
Yanlış anlaşılmasın konumuz Kılıçdaroğlu ile ilgili özel bir konu değildir. Genel bir konudur. Bir insanın amacı yalnız yeme içme, maddi zevkler, egoist bencil istekler ise, ona nesne demek veya gölge demek mümkündür.
Erdemli insan yalnız maddi ihtiyaçların peşinde koşmaz. Onun için madde bir araçtır, amaç değildir.
Erdemli insan paylaşmayı bilir. Nesne yönü olduğu kadar bir özne yönü vardır, bir ruhtur.
Ünlü Rus romancı Tolstoy "İnsan yalnız kendisi için değil başkalarının mutluluğu için mücadele verirse gerçek insan olur." Anlamına gelecek sözler söylemiştir. Ünlü yazar Tolstoy, nitekim bu felsefesinin gereğini yerine getirerek tüm mal varlığını, geniş arazilerini yoksul, topraksız köylülere dağıtmıştır. İnsan ilişkilerin de paylaşma, adalet kadar, sevginin önemini ve gerekliğini de vurgulamıştır. Veren el alan elden üstündür denilir. Değerli olan karşılık beklemeden iyilik yapmaktır. İmkan olursa şairin dediği gibi "Baki kalan bu kubbede hoş bir sada bırakmak." İnsan bir şeye yaramalı, halk deyimiyle meyveli ağaç olmalı. Cömert kişiler toplumda sevilen kişilerdir. İslam dini paylaşmaya çok.önem vermiştir. Bu konuda bir çok ayet ve hadis vardır. Cimri kişiler sevilmez. Cennetin kapısını cömert kişiler açar denilir.
Nesne gölge kavramı değişik şekillerde kullanılır, değişik anlamları vardır.
Bazıları sevdikleri kişiler için Allah gölgeni eksik etmesin der. Bunu analiz ettiğimizde yine bir öznenin varlığı ortaya çıkar. Nesne peşinde fazla koşmak bilenler için insanı değersiz yapar.
Çünkü yararlı pozitif özne olmak ve eylem yapmak olduğu gibi, olumsuz, yıkıcı negatif, özne olmak ta vardır. Amaca ulaşmak icin her yol mubah denildiğinde hiç bir ahlak kalmaz.
Doğru olan kendine ve topluma yararı olan bir özne kişi olmaktır.
Ekleme
Tarihi: 29 Haziran 2026 -Pazartesi
NESNE VE ÖZNE
Yazıya ifade bırak !
Bu yazıya hiç ifade kullanılmamış ilk ifadeyi siz kullanın.
Okuyucu Yorumları
(0)
Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.