Ünlü gazeteci Uğur Mumcu "Bilgi olmadan fikir olmaz" demişti. Dogru bir tespit! Bunu konumuzla ilgili değişik bir şekilde söylersek, bilgi olmadan bilinç olmaz, denilebilir. Bilinç bilgiye bağlıdır.  Bilinç düşüncenin üst yapısıdır. Bilinç teorik olduğu kadar en önemlisi pratiktir. Bilinçli olmak: nerede ne yapacağını bilmektir. Farkında olmak, sorgulamak, araştırmak, doğruyu yanlışı birbirinden ayırmak, iyiyi kötüyü bilmektir. Bilinç sahibi olmak: kendini, çevresini, toplumu tanımadır. Bilinçli olmak: kendi varoluşunu anlamak, sorgulamaktır.Yani biz Dünya'ya nasıl geldik. Bu dünya, evren nasıl meydana geldi, ya da nasıl yaratıldı, Adına Allah, Rab, tanrı, huda vs isimle, andığımız sırrını çözemediğimiz büyük bir güç tarafından, yaratıldıldı mı, veya kendiliğinden mi oluştu  sorusuna bir yanıt bulma arayışıdır. Bilinç tarihsel süreçleri anlamadır. Toplum sınıflarını bilmektir. Bilinçli olmak için bilgili olmak gerekir. Bilgi ise okumaktan geçer. Bundan dolayı kutsal kitap Kuran ilk ayeti ikra, okudur. Okumanın yazmanın çok az olduğu bir çağda, böyle kesin, yalın bir söz, emir, bence, haşa sıradan olamaz. En azından bizlere önemli, gerekli ve doğru bir mesaj verir. Yine, bilen ve bilmeyen bir olurmu, ayeti, eğer anlarsak, bilirsek, bilginin bilincin ne kadar önemli olduğunu bizlere açıklar, anlatır. Bilgi olmadan bilinç olmaz dedik! Diyalektik olarak, bilgi bilgisizliğin ürünüdür. Önemli olan insanin bilgiye ihtiyacı olmasını hisetmesidir. Ama birçok insanda bu yeti fazla gelişmemistir. Acayip olan durum bu tür insanların ben her şeyi biliyorum demesidir. Böyle diyen böyle düşünen insanlar hiç te fazla bir şey bilmezler. En kötü durum bilgisiz bilinçsiz insanlar nerede nasıl davranacaklarını bilmezler. Üstelik bilgiç geçinirler,  genelikle çok konuşurlar, dinleyenleri usandırırlar. Oysa gerekli bir bilgi bilinç olsa nerede ne yapacaklarını bilirler, gereksiz konuşmalar yapmazlar..  Insan elbette herşeyi bilemez, bilmesi de  mümkün değildir. Önemli olan gerekli bazı bilgileri bilmesidir. Kendini tanıması kadar, çevresini, arkadaşlarını, bir de devletin ne olduğunu bilmesi, bunlara göre düşünce sistemini belirlemektir. Bilinçli ve bilgili kişiler, biat etmez, itiat etmez. Doğruya doğru, yanlışa yanlış der.  Özgür düşünceli olur. Edilgen olmadığı gibi ezen ve ezilen olmaz. Sorunlar karşısında çözüm üretir. Umudu ve hayali olur. Sorunları çözme kapasitesi olur. Demokratik bilinci olan bireyler hak hukuk sahibi olur. Hümanist insancıl olur. Sosyal siyasal bilgileri olduğu kadar, ekonomik olarak ta en azından kendine yetecek kadar, maddi imkanlar sağlama yolunu bulur. Sosyal yaşamın tahlilini iyi yapar, toplumda  kendini ve toplumsal sorunları, bunların nasıl çözüleceği konusunda fikrini rahatça belirtir. Kendine özgüveni, özsaygısı vardır. Bunun yolu  tekrar edersek, okumaktan, meraktan, soru sormaktan geçiyor. Ben herşeyi  biliyorum diyen kendini aldatır, bilgili insanların yanında gülünç duruma düşerler. Bilinçli insan ben herşeyi bilmem der. Analiz yapar, doğru düşünür.   Her türlü zorluk karşısında  yılmaz, mücadele azmini kırmaz. Bilinç bilgi olmadı mı insan bir nevi nesne gibi olur.  İnsan insanın uydusu kölesi olmaması için, sömürünün ve somürgeciliğin yok olması için, insanlığın bilinçli bilgili özgür düşünceli demokrat aydın insanlara ihtiyacı vardır. Bunun yolu da tekrar etmekte yarar var, okumaktan, araştırmadan, biat etmeyen hak hukuk arayan aydın insanların sayesinde olacaktır.