Tarih, yalnızca geçmişin satır aralarında kalan bir hatıra değildir; aynı zamanda milletlerin karakterini, direncini ve geleceğe bakışını şekillendiren en güçlü hafızadır. Şanlıurfa’nın 11 Nisan 1920’deki kurtuluşu da bu hafızanın en canlı, en çarpıcı örneklerinden biridir. Bu zafer; inancını, cesaretini ve vatan sevgisini kuşanmış yerel güçlerin eseridir. İŞGALİN BAŞLANGICI VE DAYATMALAR Birinci Dünya Savaşı sonrası imzalanan Mondros Mütarekesi ile birlikte Urfa işgal sürecine girdi. 7 Mart 1919’da İngilizlerin şehre girmesiyle başlayan bu dönem, onların çekilmesiyle 31 Ekim 1919’da Fransızların işgaliyle devam etti. Fransızlar, Maraş’ta olduğu gibi Urfa’da da halkın değerlerine aykırı uygulamalarda bulundu. Bununla da yetinmeyerek, Haçlı Seferleri döneminde kurulan Urfa Haçlı Kontluğu’na kadar uzanan birtakım sözde hak iddialarını gündeme getirdiler. Bu durum, Urfa halkı için sadece bir işgal değil, aynı zamanda tarihine ve kimliğine yönelmiş bir tehdit olarak algılandı. URFA’DA MİLLÎ DİRENİŞİN TEMELLERİ: ONİKİLER İşgal karşısında Urfalılar, beklemeyi tercih etmedi. Şehrin eşrafından oluşan ve “Onikiler” olarak bilinen yapı öncülüğünde, şehir merkezi, ilçe ve köylerden katılan aşiretlerle mahalli çeteler kuruldu. Bu yapı, düzenli bir orduya sahip olmamasına rağmen son derece etkiliydi. Halkın her kesimi bu mücadelenin bir parçası oldu. Kimi cephede savaştı, kimi lojistik sağladı, kimi istihbarat topladı. Böylece Urfa’da topyekûn bir direniş ruhu oluştu. ALİ SAİP BEY VE KUVAYI MİLLİYE’NİN TEŞKİLATI Jandarma Komutanı olarak görevlendirilen Ali Saip Bey’in çalışmalarıyla direniş daha organize bir hale getirildi. Yapılan hazırlıklar neticesinde yaklaşık 3 bin kişilik bir kuvvet oluşturuldu. Hacı Mustafa Hacıkamiloğlu başkanlığında kurulan Kuva-i Milliye birlikleri, artık sadece savunma değil, taarruz kabiliyeti de olan bir güç haline geldi. ÜLTİMATOM VE TAARRUZ KARARI 7 Şubat 1920’de Fransız komutanlığa verilen ültimatom ile Urfa halkı kararlılığını ortaya koydu. 24 saat içinde şehrin boşaltılması istendi. Fransızların oyalayıcı tavrı ve İngilizleri devreye sokarak Osmanlı Hükümeti üzerinde baskı kurma girişimleri üzerine, 8-9 Şubat gecesi taarruz başladı. Bu, Urfa halkının kaderine sahip çıktığı tarihi bir andı. ŞEHİR SAVAŞI VE DİRENİŞ STRATEJİSİ Çarpışmalar 10 Nisan 1920’ye kadar sürdü. Urfalılar, şehrin dar sokaklarını, coğrafi yapısını ve yerel avantajlarını ustalıkla kullandı. Ani baskınlar, gece operasyonları ve hareketli savaş taktikleri ile Fransız birlikleri ciddi kayıplar verdi. Düşman, karşısında düzenli bir ordudan ziyade; iradesi yüksek, kararlı bir halk buldu. Kötü hava şartları, silah ve cephane eksikliği, maddi imkânsızlıklar Urfalıları yıldırmadı. Mücadele bir an olsun durmadı. Göğüs göğüse çarpışmalar, bu direnişin en çarpıcı yönlerinden biri oldu. ZAFER: 11 NİSAN 1920 10 Nisan itibarıyla ağır kayıplar veren Fransızlar, birliklerinin önemli bir kısmını kaybederek Urfa’yı terk etmek zorunda kaldı. 11 Nisan 1920, Urfa’nın destan yazdığı gün olarak tarihe geçti. Bu zafer, imkânsızlıklar içinde kazanılmış büyük bir başarıdır. Urfa halkı, canı ve kanı pahasına vatanını savunmuş ve düşmanı topraklarından çıkarmıştır. KENDİ KENDİNİ KURTARAN ŞEHİR Şanlıurfa, Gaziantep ve Kahramanmaraş ile birlikte kendi kendini kurtaran üç şehirden biridir. Bu durum, Urfa halkının bağımsızlık konusundaki kararlılığını ve iradesini açıkça ortaya koymaktadır. Halkın oluşturduğu milis kuvvetlerinin gösterdiği kahramanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından da tescillenmiş ve Urfa’ya “Şanlı” ünvanı verilmiştir. Bu ünvan, büyük bir mücadelenin ve fedakârlığın ifadesidir. URFA’NIN TARİHÎ VE COĞRAFÎ GÜCÜ Şanlıurfa, sadece bir kurtuluş mücadelesiyle değil; insanlık tarihinin en eski izlerini taşıyan yapısıyla da dikkat çeker. “Tarihin sıfır noktası” olarak nitelendirilen, bu toprakların ne denli köklü bir geçmişe sahip olduğunu tüm dünyaya göstermektedir. Aynı zamanda “Peygamberler Şehri” olarak anılan Şanlıurfa, inanç turizmi açısından da büyük bir öneme sahiptir. Hz. İbrahim başta olmak üzere birçok peygamberle ilişkilendirilen bu kadim şehir, manevî atmosferiyle öne çıkar. Tarih boyunca ilim ve irfanın da merkezlerinden biri olan Urfa’da, dünyanın ilk üniversitesinin kurulduğuna dair güçlü tarihî kabuller de bulunmaktadır. Bu kadim şehir bu yönüyle de, bilginin ve düşüncenin merkezi olmuştur. Tüm bu özellikler, Şanlıurfa’yı bugünün ve geleceğin de stratejik şehirlerinden biri haline getirmektedir. MİRASIMIZA SAHİP ÇIKMAK Bugün bizlere düşen görev, 11 Nisan ruhunu yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmaktır. Atalarımızın ortaya koyduğu birlik, kararlılık ve fedakârlık; bugün eğitimden ekonomiye, kültürel çalışmalardan sosyal hayata kadar her alanda bize rehber olmalıdır. Bu miras, sadece bir hatıra değil; aynı zamanda geleceğimizi inşa ederken en güçlü dayanağımızdır. 11 Nisan 1920’de yazılan destan; bir milletin onur mücadelesidir. Ve bu mücadele, her nesilde yeniden anlam kazanarak yaşamaya devam edecektir.