Mevsimlik Tarım İşçileri Sahipsiz Değildir: Artık Kalıcı Çözümler Üretelim

ORDU – Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesinden Ordu’ya fındık toplamak üzere gelen mevsimlik tarım işçilerini taşıyan aracın, sabah saatlerinde tarlaya giderken kaza yapması sonucu 2 vatandaşımız hayatını kaybetti, 8 vatandaşımız yaralandı.

Ordu’nun Başönü Mahallesi’nde meydana gelen kazada, işçilerin bulunduğu ve “patpat” olarak tabir edilen tarım aracının kontrolden çıkarak uçuruma yuvarlandığı belirtildi. Kazada Viranşehirli hemşerimiz Adile Demirboğa ile ismi henüz belirlenemeyen sürücü hayatını kaybetti. Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı, yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar diliyoruz. Ancak bugün sadece bir kazayı konuşmuyoruz. Bu acı olay, mevsimlik tarım işçilerimizin yıllardır karşı karşıya kaldığı sorunları yeniden gündeme taşımıştır. MEVSİMLİK TARIM İŞÇİLERİ TÜRKİYE’NİN ÜRETİM GÜCÜDÜR Şanlıurfa’dan Mersin’e, İzmir’den Ordu’ya Türkiye’nin dört bir yanına giden mevsimlik tarım işçilerimiz, ülkemizin tarımsal üretiminin en önemli emekçileridir. Şanlıurfa, Türkiye’de mevsimlik tarım işçiliğinin en yoğun olduğu illerin başında gelmektedir. Bu insanlar ekmek parası için memleketlerinden ayrılıyor; aylarca farklı şehirlerde çalışıyor, çocuklarını ve ailelerini alın terleriyle geçindiriyor. Dolayısıyla bu insanların yaşadığı sorunlara çözüm üretmek artık bir tercih değil, hepimizin sorumluluğudur. SAYIN VALİM, ŞANLIURFA’DAN BİR MODEL BAŞLATALIM İzmir Şanlıurfa Federasyonu olarak mevsimlik tarım işçilerinin sorunlarına uzun süredir dikkat çekiyor ve çözüm önerileri üzerinde çalışmalar yürütüyoruz. Bu kapsamda dayıbaşıları derneği kurulması ve işçilerin daha düzenli, güvenli ve kayıtlı şekilde taşınabilmesi için tarım işçileri taşıma kooperatifi kurulması yönünde çalışmalar başlattık. Yaklaşık dört ay önce Sayın Valimizi ziyaret ederek bu konudaki taleplerimizi ve çözüm önerilerimizi bizzat ilettik. Talebimiz açıktı: Şanlıurfa pilot bölge seçilsin. Mevsimlik tarım işçilerinin ulaşımı, çalışma koşulları, barınması ve sosyal güvenliği konusunda örnek bir sistem oluşturalım. Gerekirse bütçeyi valilik, belediyeler, ilgili kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları birlikte oluştursun. Amacımız bir kurumu eleştirmek değil, çözüm üretmek ve insanlarımızın hayatını kolaylaştırmaktır. TARIM İŞÇİLERİNİN HAK VE HUKUKUNU KİM TAKİP EDECEK? Mevsimlik tarım işçilerinin yoğun olduğu bölgelerde onların sorunlarıyla sürekli ilgilenecek dernek, vakıf, kooperatif veya benzeri kurumsal yapılar oluşturulmalıdır. Bu kurumlar sadece bir kaza veya mağduriyet yaşandığında ortaya çıkmamalıdır. İşçinin ulaşımından barınmasına, ücretinden çalışma koşullarına, sosyal güvenliğinden hukuki haklarına kadar her konuda yanında olacak; gerektiğinde ilgili kurumların kapısını çalacak kişi ve kurumlar bulunmalıdır. Bu insanlar ekmek parası için şehir şehir dolaşıyor. Onların haklarını kim arayacak? Artık bu sorunun cevabını sistem olarak vermek zorundayız. BU İNSANLAR SİGORTAYI HAK ETMİYOR MU? Bir başka önemli konu ise sosyal güvenliktir. Bugün hayatını kaybeden veya yaralanan hemşerilerimizin sosyal güvence durumlarının da mutlaka araştırılması gerektiğini düşünüyoruz. Bir insan hayatının 60-65 yılını tarlada geçiriyor, çocuklarını alın teriyle büyütüyor, Türkiye’nin tarımsal üretimine katkı sağlıyor; ancak hayatının sonunda yeterli sosyal güvenceye sahip olamıyor. Bu kabul edilebilir değildir. Mevsimlik tarım işçisi de sigortayı hak ediyor. İzmir Şanlıurfa Federasyonu olarak daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne dilekçe ve talebimizi ilettik. Talebimiz şudur: Mevsimlik tarım işçileri çalıştıkları süreyi kapsayacak şekilde kısa süreli sigortalansın. Ancak bu nedenle devletin verdiği sosyal yardımlar kesilmesin. Bunun için gerekli yasal düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılmalıdır. Bu zor bir mesele değildir. Tarım işçisi sigortalı olmalıdır. Tarım İl Müdürlükleri, SGK İl Müdürlükleri, valilikler ve ilgili tüm kurumlar bu konuda sorumluluk üstlenmelidir. MEVSİMLİK TARIM İŞÇİLERİNE SOSYAL DONATI ALANLARI OLUŞTURULMALI Bir diğer önemli talebimiz ise mevsimlik tarım işçilerinin yoğun olarak bulunduğu bölgelerde planlı sosyal donatı ve geçici yaşam alanları oluşturulmasıdır. Bunun için İzmir Torbalı örnek bir pilot bölge olabilir. Her yıl tarım sezonunda çalışmak üzere gelen insanların aileleri ve çocuklarıyla birlikte tarlaların kenarında, hiçbir altyapısı olmayan şartlarda yaşamaya mecbur bırakılması artık kabul edilebilir değildir. Bu alanlarda temiz ve sağlıklı içme suyu, elektrik, tuvalet ve duş, kanalizasyon altyapısı, yemek pişirme alanları, çocukların güvenli şekilde kalabileceği ve vakit geçirebileceği alanlar ile temel sağlık ve sosyal hizmetlere erişim sağlanmalıdır. Bugün hâlâ çocuklarıyla birlikte derme çatma çadırlarda yaşayan, temiz suya ulaşmak için bidonlarla su taşımak zorunda kalan insanlarımız var. Bu tablo hepimizin ortak sorumluluğudur. Mevsimlik tarım işçilerine yapılacak hizmet bir lütuf değildir. Bu insanlar Türkiye’nin sofralarına gelen ürünlerin yetişmesi için alın teri döküyor. Onlara insan onuruna yakışır yaşam koşulları sağlamak zorundayız. SAYIN ŞANLIURFA VALİMİZDEN ÖNEMLİ BİR TALEBİMİZ VAR Buradan Sayın Şanlıurfa Valimize ayrıca önemli bir çağrıda bulunuyoruz. Şanlıurfa Valiliğimizin öncülüğünde; ilgili kamu kurumlarının, yerel yönetimlerin, üniversitelerin, sivil toplum kuruluşlarının ve mevsimlik tarım işçileri konusunda gerek yurt içinde gerekse yurt dışında bilgi, birikim ve deneyim sahibi uzmanların bir araya getirileceği kapsamlı bir çalıştay, panel veya söyleşi düzenlenmesini talep ediyoruz. Bu organizasyonda mevsimlik tarım işçilerinin güvenli ulaşımı, sosyal güvenliği ve sigortası, çalışma şartları, barınma sorunları, temiz su ve temel yaşam ihtiyaçları, çocukların eğitimi ve güvenliği, hak ve hukuklarının korunması, örgütlenme ve temsil gibi bütün sorunları masaya yatırılmalıdır. Sadece sorunların konuşulduğu değil, somut çözüm önerilerinin ve uygulanabilir bir yol haritasının ortaya konduğu bir çalışma yapılmasını istiyoruz. İzmir Şanlıurfa Federasyonu olarak bu organizasyona her türlü katkıyı sunmaya ve üzerimize düşen sorumluluğu almaya hazırız. Şanlıurfa, mevsimlik tarım işçiliğinin en önemli merkezlerinden biridir. O halde çözümün de Şanlıurfa’dan başlaması son derece anlamlı olacaktır. ORTAK AKILLA KALICI ÇÖZÜMLER ÜRETMELİYİZ Buradan ilgili bakanlıklarımıza, kamu kurumlarımıza, siyasi partilerimizin değerli temsilcilerine, milletvekillerimize, yerel yöneticilerimize, üniversitelerimize ve sivil toplum kuruluşlarımıza samimi bir çağrıda bulunuyoruz. Mevsimlik tarım işçilerimizin yaşadığı sorunların çözümü için ülke genelinde kapsamlı ve ortak bir çalışma başlatılmasının önemli olduğuna inanıyoruz. Farklı kurumların ve farklı görüşlerin bir araya gelerek ortak akıl ve iş birliği içerisinde hareket etmesi, mevsimlik tarım işçilerimizin sorunlarının kalıcı şekilde çözülmesine önemli katkı sağlayacaktır. Güvenli ulaşım, kısa süreli sosyal güvence, barınma, temiz su, elektrik, sağlık hizmetleri, çocukların güvenliği ve eğitimleri gibi konuların bir bütün olarak ele alınması gerekiyor. Amacımız herhangi bir kurumu veya kişiyi eleştirmek değil; yıllardır yaşanan sorunlara birlikte çözüm üretmektir. İzmir Şanlıurfa Federasyonu olarak bizler de bu sürece katkı sunmaya, sahip olduğumuz bilgi ve deneyimleri paylaşmaya ve üzerimize düşen sorumluluğu almaya hazırız. Çünkü mevsimlik tarım işçilerinin sorunu yalnızca Şanlıurfa’nın değil, tarımsal üretimin ve alın terinin olduğu her yerin ortak meselesidir. Gelin, farklılıklarımızı bir kenara bırakarak bu konuda ortak bir irade ortaya koyalım ve mevsimlik tarım işçilerimizin daha güvenli, daha güvenceli ve insan onuruna yakışır şartlarda çalışabilmesi için kalıcı bir sistem oluşturalım. ARTIK BİR CAN DAHA KAYBEDİLMESİN Bugün Ordu’da yaşanan kazanın ardından hepimiz üzülüyoruz. Ancak asıl görevimiz, bu üzüntüyü kalıcı bir çözüme dönüştürmektir. Hayatını kaybeden vatandaşlarımızı rahmetle anıyor, yaralılarımıza acil şifalar diliyoruz. Onların acısını paylaşırken, geride kalan ailelerin de yalnız bırakılmamasını istiyoruz. Artık bir canımızı daha kaybetmeden harekete geçelim. Çünkü mevsimlik tarım işçilerinin emeği Türkiye’nin üretimidir. Onların alın terine sahip çıkmak, insanımıza sahip çıkmaktır. İzmir Şanlıurfa Federasyonu olarak bizler bu konuda sadece konuşmayacağız; çözüm önerilerimizi ilgili kurumlara taşımaya ve takipçisi olmaya devam edeceğiz. FERİT MIZRAKLI İzmir Şanlıurfa Federasyonu Başkanı