KADİM ŞEHİRLER ŞEHİRİ, ŞANLIURFA

İnsanlık tarihin kadim şehri Şanlıurfa 11.500 yıl öncesine uzanan köklü geçmişiyle dünyanın en eski yerleşim yerlerinden ve "Peygamberler Şehri" olarak bilinen İl’lerden biridir.

Şanlıurfa’nın eski ismiyle Ruha, halk arasındaki kısa adıyla Urfa veya eski dönemlerden bilinen adıyla Edessa’dır. Şanlıurfa yazları son derece sıcak bir iklime sahip olan maneviyatı yüksek kadim 4 şehirden biridir. Bu güzel şehir Yazları sıcağın yanında, Kışları serin ve nemli geçmektedir. Şanlıurfa, deniz seviyesinden yüksekliği 914 metredir. 3,5 milyonu aşkın nüfusuyla, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin en kalabalık şehridir. Şanlıurfa, 2023 yılı itibarıyla 21 ortanca yaş ile ülkenin en dinamik nüfusa sahip ilidir. Şanlıurfa’nın 12 km kuzeydoğusunda, MÖ 10.000 yılına ait olduğu düşünülen ve dünyanın bilinen en eski yerleşim yeri olan Göbeklitepe bulunmaktadır. Göbeklitepe'nin keşfi ile birlikte bu bölgenin, tarım devriminin gerçekleştiği yerdir. Halk arasında ve dini inançlarda Hazreti İbrahim Peygamber ve Kral Nemrud konuları söylene gelerek, Peygamberler şehri ve kutsal şehir gibi tanımlamalarla anılmış olarak şehrin peygamberler tarafından kurulduğuna inanılmıştır. Şanlıurfa M.Ö. 1.binyıldan başlayarak Asurlular, Medler, Ahamenişler “Persler” Makedonyalılar, Büyük İskender'in varislerinden biri olan Selevkoslar, Osroene Krallığı ve ardından Roma ile Bizans İmparatorluklarının hakimiyeti altında kalan kalmışlar. Hristiyanlık tarihi açısından önemli bir yere sahip olup kadim şehir Şanlıurfa, Süryani kültürünün merkezi konumunda yer almaktadır. Şanlıurfa’nın 7.yüzyılda Müslüman Araplar tarafından fethedildikten sonra bu özelliğini yavaş yavaş kaybetse de, ciddi bir Süryani ve Ermeni nüfus, 20. yüzyılın başlarına kadar şehirde yaşamışlardır. Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin 1516'daki Padişahı Yavuz Sultan Selim'in Memlûk Devleti'ni Mercidâbık Muharebesin de yenmesiyle Şanlıurfa Osmanlı İmparatörlu hâkimiyetine girmiştir. Şanlıurfa 1919 yılında önce İngilizler ve ardından Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. Şanlıurfa 400 sene Osmanlı İmparatörluğu idaresinde Sancak kalmıştır. Şanlıurfalılar Şehiri var gücü ile savunarak, 11 Nisan 1920'de işgalden kurtarıldı. 20 Ekim 1921'de TBMM ve Fransız Hükûmeti arasında imzalanan Ankara Antlaşması ile Türkiye'ye bırakıldı. Cumhuriyetin ilanı ile 1924 yılında Sacaktan İl statüsğü aldı. Şanlıurfa İl’inin adı, 22 Haziran 1984 tarih ve 18439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3020 sayılı kanunla Şanlıurfa olarak değiştirilmiştir. Şanlıurfa halkının Türk Kurtuluş Savaşı'nda gösterdiği kahramanlıktan dolayı TBMM tarafından şehre 2016 yılında İstiklal Madalyası verilmiştir. Osmanlı İmparatörlüğü “Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye” dönemi Haleb Vilayet sınırlarında yer almaktaydı. Kutsalla şehri “Peygamberler Şehri” ŞANLIURFA.   Haber: Yakup CANBEYLİ Gazeteci, Spor Yazarı & Araştırmacı