ANADOLU’NUN 624 LEZZETİ BİLİMLE BULUŞTU

Şanlıurfa Harran Üniversitesi Hastanesi Uzman Diyetisyeni Meryem Yılmaz Çabalar’ın 5 yıllık çalışmasıyla hazırlanan “Bir Porsiyonda Anadolu Lezzetleri”, 624 geleneksel tarifi bilimsel verilerle buluşturarak mutfak kültürünü geleceğe taşıyor.

Şanlıurfa Harran Üniversitesi Hastanesi Uzman Diyetisyeni Meryem Yılmaz Çabalar tarafından kaleme alınan “Bir Porsiyonda Anadolu Lezzetleri” adlı eser, Anadolu’nun köklü mutfak kültürünü bilimsel bir çerçevede ele alarak kapsamlı bir kaynak olarak okuyucuyla buluştu. Yaklaşık 5 yıllık bir çalışmanın ürünü olan kitapta, Anadolu’nun farklı yörelerinden derlenen 624 yemek tarifine yer verildi. BESLENMEYİ ŞEKİLLENDİREN FAKTÖRLER Eserde, beslenmenin yalnızca biyolojik bir ihtiyaç olmadığına dikkat çekilerek; coğrafya, kültür, ekonomik koşullar ve sosyal yaşamın belirleyici rolüne vurgu yapılıyor. Ateşin keşfinden günümüze kadar geçen süreçte yemek çeşitliliği ve tüketim alışkanlıklarının önemli değişimler geçirdiği belirtilirken, bu değişimde en etkili unsurlardan birinin coğrafya olduğu ifade ediliyor. Her toplumun yaşadığı bölgenin sunduğu imkânlara göre beslenme alışkanlıkları geliştirdiği aktarılan çalışmada; bitkisel ve hayvansal kaynakların yanı sıra gelenek ve görenekler, eğitim düzeyi, dini inançlar, psikolojik durum, ekonomik şartlar, sosyal çevre, gıdaya erişim, genetik yapı, sağlık durumu ve fiziksel aktivite gibi birçok faktörün beslenme üzerinde etkili olduğu kaydediliyor. ŞANLIURFA VE MEZOPOTAMYA VURGUSU Kitabın ortaya çıkış sürecinde Şanlıurfa’nın önemli bir rol oynadığı belirtilirken, Mezopotamya’nın kadim birikiminin yazara ilham verdiği ifade ediliyor. Bölgenin doğal ve zengin besin kaynaklarına erişim imkânı ile kurumsal desteğin, eserin hazırlanmasında etkili olduğu vurgulanıyor. GELENEKSEL MUTFAK UYARISI Eserde, Anadolu’nun tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı ve bu birikimin en önemli parçalarından birinin yemek kültürü olduğu ifade ediliyor. Geleneksel mutfağın korunması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekilirken, günümüzde bazı yemeklerin unutulmaya yüz tuttuğu vurgulanıyor. Türk mutfağının yalnızca kebap, döner ve baklavadan ibaret olmadığı belirtilen çalışmada, geleneksel yemeklerin yeterince tanıtılamadığı ve modern yaşam koşullarına uyarlanmasında zorluklar yaşandığına işaret ediliyor. Yoğun iş temposu, hazır gıdalara kolay erişim ve değişen yaşam biçimlerinin bu süreci hızlandırdığı ifade ediliyor. “BİR PORSİYON” YAKLAŞIMI Kitapta, “bir porsiyon” yaklaşımının temelinde artan nüfus ve buna bağlı beslenme sorunlarının yer aldığına dikkat çekiliyor. Gıda israfının önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması ve toplumda beslenme bilincinin artırılması gerektiği vurgulanıyor. Porsiyon ölçülerinin Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) esas alınarak belirlendiği eserde, her tarifin enerji ve protein değerleri ayrıntılı şekilde sunuluyor. Kitapta yer alan yemeklerin tamamının yazar tarafından hazırlanıp ölçülendirildiği ve fotoğraflandığı bilgisi paylaşılıyor. 624 TARİF TEK KİTAPTA Yemek yapmanın yalnızca bir ihtiyaç değil, aynı zamanda bir kültür ve yaşam biçimi olduğuna dikkat çekilen eserde; sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaştırılması, besin içeriklerinin doğru analiz edilmesi ve hastalıklara uygun beslenme alternatiflerinin sunulması hedefleniyor. Anadolu’nun farklı yörelerinden derlenen toplam 624 tarifin yer aldığı kitapta, her yemeğin porsiyon bilgisi ile enerji ve protein değerleri de detaylı şekilde yer alıyor. REKTÖRE TEŞEKKÜR ETTİ Çalışmanın yalnızca bireysel bir eser olmadığına dikkat çeken Uzman Diyetisyen Meryem Yılmaz Çabalar, Eserin ortaya çıkmasında Harran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Tahir Güllüoğlu’nun önemli rol oynadığını ifade ederek desteklerinden dolayı teşekkür etti. Uzman Diyetisyen Çabalar, şu ifadeleri kullandı: ‘Bir Porsiyonda Anadolu Lezzetleri’ yalnızca bireysel bir çalışmanın ürünü değildir. Bu süreçte yöneticilerimden çalışma arkadaşlarıma, hastalarımdan vatandaşlarımıza kadar pek çok kişi katkı sunmuş; her tarifte, her satırda emeği olanların izleri yer almıştır. Kitabın hazırlanma sürecinde desteklerini esirgemeyen, hastanemiz otomasyon birimi çalışanı Mehmet Okkaş’a, yayına hazırlanmasında büyük katkı sağlayan Başhekimimiz Doç. Dr. İdris Kırhan’a teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca kitabın basım sürecinde katkıları bulunan Dr. Aydın Bozkaya’ya ve Akademisyen Yayınevi’nden Yasin Dilmen’e de şükranlarımı ifade ederim.” TANITIMI YAPILDI Kitabın tanıtımı, Harran Üniversitesi Hastanesi çalışanlarının katılımıyla gerçekleştirildi. Programda konuşan Başhekim Doç. Dr. İdris Kırhan, eserin bölge mutfağının tanıtımı açısından önemli bir katkı sunduğunu belirterek, “Böylesine değerli bir çalışmaya destek vermekten büyük memnuniyet duyuyoruz. Meryem hocamızın uzun yıllara dayanan emeği takdire şayandır” ifadelerini kullandı.